Radio Naukowe

Czy pierwsi chrześcijanie bali się piekła? | prof. Robert Wiśniewski

73K views · 1d ago · 1:05:41

Książka prof. Roberta Wiśniewskiego, "Chrześcijanie pierwszych wieków. TOM II: Modlitwa, moralność, magia" W systemie prawnym kultury rzymskiej, na której tle kształtowało się chrześcijaństwo, pojęcie cudzołóstwa odnosiło się do naruszania praw mężczyzny. Cudzołożnikiem był ktoś, kto spał z żoną innego, cudzołożnicą była żona, która zdradzała męża. Religia chrześcijańska przyniosła tu nową optykę.

Topics: Wstęp · Chrześcijanie pierwszych wieków tom 2 · Moralność wczesnych chrześcijan · Wierność małżeńska w chrześcijaństwie · Seksualność pierwszych chrześcijan · Życie po śmierci w antyku

Czym się wyróżnia polska przyroda? | dr Piotr Bernatowicz

83K views · 1w ago · 1:02:30

Skala sprytu ewolucyjnego, jaki występuje w przyrodzie, jest doprawdy zadziwiająca. Nie trzeba się rozglądać daleko. Weźmy na przykład różankę, niedużą rybkę z rodziny karpiowatych, która żyje w polskich rzekach. Ten gatunek ma niesłychanie wyspecjalizowany i sprytny sposób na ochronę potomstwa. Na wiosnę samczyk różanki wybiera sobie małża, na przykład skójkę. – To jest jeden z najładniejszych gatunków ryb u nas występujących w Polsce.

Topics: Wstęp · Czym są fenomeny przyrody · Przyroda Czarnej Hańczy · Lot kompensacyjny owadów · Niezwykłe larwy małży · Różanka i małże

Co kosmos robi z człowiekiem? Kulisy lotów załogowych | dr Anna Fogtman

111K views · 2w ago · 1:18:48

Zajrzyj do książki Spacer kosmiczny ma ze spacerem tyle wspólnego, ile operacja kardiologiczna z majsterkowaniem – mówi w Radiu Naukowym dr Anna Fogtman, biolożka i specjalistka medycyny kosmicznej w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), autorka książki „Ponad błękit. O lotach kosmicznych i ludziach, bez których by ich nie było” wydanej przez nasze wydawnictwo RN.

Topics: Wstęp · Niewygody lotów kosmicznych · Lot paraboliczny · Jak wygląda spacer kosmiczny · Centrum kontroli lotów · Toaleta w kosmosie

Trzy mocne książki: Bernatowicz, Fogtman, Wiśniewski | Premiery Wydawnictwa RN

29K views · 2w ago · 8:42

Guest: Premiery Wydawnictwa RN

ODSŁANIAMY KARTY! Oto nasze NOWOŚCI książkowe w sezonie 2026! „Ponad błękit. O lotach kosmicznych i ludziach, bez których by ich nie było” dr Anny Fogtman Dla ludzkiego ciała opuszczenie planety jest szokiem. Aby człowiek mógł przetrwać lot, wykonać swoje zadania i bezpiecznie wrócić, potrzebny jest wysiłek tysięcy osób przygotowujących, zabezpieczających i obsługujących misję. O tym jest ta książka.

Topics: Nasi autorzy, przedsprzedaż · "Ponad błękit. O lotach kosmicznych i ludziach, bez których by ich nie było" · "Inny przewodnik. Fenomeny polskiej przyrody" · "Chrześcijanie pierwszych wieków. Tom II: Modlitwa, moralność, magia"

Ewolucja latania, czyli ptasie dinozaury, pterozaury i inni lotnicy | dr Gerard Gierliński

108K views · 3w ago · 57:06

Pióra są starsze od latania i wcale nie powstały jako dostosowanie do tej pięknej zdolności. – Badacze piór twierdzą, że (...) jest ono tak skomplikowanym dziełem natury, że nie mogło pojawić się wielokrotnie u różnych grup zwierząt – opowiada dr Gerard Gierliński, paleontolog z Juraparku Bałtów. Konkretniej mówiąc, pióra powstały u wspólnego przodka i pterozaurów, i dinozaurów, jako narzędzie do termoregulacji i popisywania się przed partnerkami.

Topics: Wstęp · Pierwsze latające kręgowce · Różnorodność pterozaurów · Ewolucja skrzydeł · Czy archeopteryks był praptakiem · Latające dinozaury nieptasie

Bartnictwo - dawna sztuka zdobywania miodu | prof. Aneta Pieniądz

102K views · 4w ago · 57:03

Poznaj nasze wydawnictwo Wygodne zakupy książek Zostań Patronem Wesprzyj jednorazowo Posłuchaj na streamingu Subskrybuj Strona Odwiedź LAMU Zobacz więcej Kontakt: kontakt@radionaukowe.pl Bartnik w dawnej Polsce pozornie nie miał trudnej pracy (choć bywała bolesna). Mógł dziać barcie, czyli wyrąbywać je w drzewach, ale niekoniecznie – korzystano też z naturalnych dziupli. Pszczoły same się w nich osiedlały. Nie dokarmiał pszczół, bo nie było czym.

Topics: Wstęp · Czym słodzono w dawnej Polsce? · Początki bartnictwa i wspólnoty bartne · Status bartnika i gospodarka w lesie · Narzędzia i techniki pracy bartnika · Trudy pracy bartnika i ryzyko użądleń

Idzie nowa era w astronomii | prof. Maciej Bilicki

214K views · 1mo ago · 1:21:50

Wyobraźcie sobie kamerę o rozdzielczości 3,2 gigapiksela (największą jaką do tej pory zamontowano na teleskopie), która przez 10 lat każdej nocy wielokrotnie rejestruje ten sam obszar nieba. Właśnie takie monumentalne zadanie stawia przed sobą projekt LSST (Legacy Survey of Space and Time) w Obserwatorium im. Very Rubin w chilijskich Andach. – Nie mieliśmy jeszcze takiego przeglądu: tak dużym teleskopem, tak długo trwającego, z tak dużą kamerą.

Topics: Wstęp do odcinka · Nowa era astronomii i projekt LSST · Technikalia i możliwości teleskopu · Zasypane obserwatorium na pustyni · Polski wkład w projekt LSST · Filmowanie nieba i zjawiska przejściowe

"Lalka" Bolesława Prusa a historia | prof. Błażej Brzostek

296K views · 1mo ago · 1:21:45

„Lalka” Bolesława Prusa to portret epoki, ale przede wszystkim sprytna gra z cenzurą. W odcinku o Wokulskich, Łęckich, o tym kogo reprezentuje Rzecki i o tym, czego Prus napisać nie mógł. Zapraszamy! Poznaj nasze wydawnictwo Wygodne zakupy książek

Topics: Wprowadzenie · Realia historyczne w „Lalce” Prusa · Warszawa lat 70. i 80. XIX wieku · Skąd napływali mieszkańcy Warszawy? · Napływ Litwaków i kwestia żydowska · Carska cenzura w Królestwie Polskim

Przełom czy kradzież? OpenAI i problem milenijny | KOMENTARZ | dr Bartosz Naskręcki

97K views · 1mo ago · 34:20

Firma OpenAI ogłosiła, że jej model sztucznej inteligencji rozwiązał problem Naviera-Stokesa – jeden z siedmiu matematycznych problemów milenijnych. Problem w tym, że istnieją podejrzenia, że model, który tego dokonał korzystał z notatek i prac naukowców badających ten sam problem w modelu Codex (należącym do OpenAI) i de facto sprzątnął im sukces sprzed nosa.

Czy możemy ufać sztucznej inteligencji? | prof. Przemysław Biecek

84K views · 1mo ago · 1:05:35

Dlaczego modele językowe zmyślają zamiast „przyznać”, że nie dotarły do jakiejś informacji? – Celem takiego „czata” jest uzyskanie jak największej oceny od użytkownika. Użytkownik lubi porozmawiać sobie, lubi mieć wrażenie, że jest zaopiekowany, więc gdyby usłyszał odpowiedź „nie wiem”, to pewnie nie byłby zadowolony. Sposób treningu powoduje, że jest presja, by te modele zawsze wiedziały, zawsze coś mówiły – wyjaśnia prof.

Topics: Wstęp · Wiarygodna czy rzetelna sztuczna inteligencja? · Wyścig technologiczny i wojna informacyjna · Zastosowania AI w medycynie i kosmosie · Obawy przed użyciem AI w medycynie · Czym różnią się modele specjalistyczne?

Czy powstanie Wielki Zderzacz Bakterii? | dr Jonasz Słomka

62K views · 1mo ago · 49:37

Pewnie każdemu z was zdarzyło się kiedyś wpaść w drugą osobę, zwykle jednak nic z tego nie wynika (chyba, że w komediach romantycznych). Bakterie bezustannie zderzają się ze sobą nawzajem i potrafią wykorzystać takie zderzenie, by przekazać sobie jakiś cenne dla przetrwania geny. Często jest nim na przykład oporność na konkretny typ antybiotyku.

Topics: Wstęp · Interdyscyplinarność fizyki i biologii · Pytania na styku fizyki i biologii · Agregacja sinic w oceanach · Wędrówki i modelowanie zderzeń sinic · Zderzenia cząstek a zderzenia komórek

Wszechświat w wymiarze gamma. Nowe odkrycia na horyzoncie | prof. Tomasz Bulik

111K views · 2mo ago · 59:18

Wyobraźmy sobie dwa fotony. Jeden leci do nas na Ziemię ze Słońca, a drugi z błysku gamma jakiegoś pulsara. To foton i to foton, a jednak ten drugi ma oszałamiającą energię: bilion razy większą! Poznaj nasze wydawnictwo Wygodne zakupy książek

Topics: Wstęp · Jak astronomowie obserwują Wszechświat? · Czym różnią się fotony o różnej energii? · Skąd się biorą fotony gamma? · Gwiazdy neutronowe jako kosmiczne akceleratory · Czarne dziury i wybuchy supernowych

Mrówki czy pszczoły? DEBATA Radia Naukowego | dr Michał Kolasa, dr Igor Siedlecki

97K views · 2mo ago · 1:39:06

Nowy format w RN. Na pierwszy ogień mrówki vs pszczoły, pszczoły vs mrówki. Poznaj nasze wydawnictwo Wygodne zakupy książek Zostań Patronem Wesprzyj jednorazowo Posłuchaj na streamingu Subskrybuj Strona Odwiedź LAMU Zobacz więcej Kontakt: kontakt@radionaukowe.pl

Topics: teasery i wstęp · TOP5 · polityka rodzinna i rynek pracy · nawigacja i komunikacja · edukacja · medycyna